PERSPEKTİF / Agent-native sistemler
Bağlam olmadan otomasyon olmaz.
Kurumsal AI neden yalnızca bir model seçimi değildir?
AI’ın iş yapabilmesi için bilgi, kayıt, yetki ve sonuç aynı görev bağlamında ilişkilendirilmelidir.
Model, sistemin bir parçasıdır.
Bir kurumun işi; kayıtlar, kararlar, kişiler, yetkiler ve istisnalar arasında gerçekleşir. Model bu yapıyı tek başına temsil etmez. Kullanışlı AI için modelin çevresindeki bilgi ve iş akışı tasarımı da ele alınmalıdır.
Bağlamın kaynağı açık olmalı.
Bir ajan hangi kaydın güncel olduğunu, hangi iş kuralının geçerli olduğunu ve hangi sistemin operasyonel gerçeği tuttuğunu bilmelidir. Çelişen bilgi karşısında doğrulanmamış bir çıkarımı gerçek kayıt gibi kullanmamalıdır.
İşi tanımlamakla başlayın.
Önce görevi, veri kaynaklarını, yetki sınırını ve tamamlanma ölçüsünü belirlemek gerekir. Bu çerçeve, mimari ve model seçiminin gerçek ihtiyaca göre yapılmasını sağlar.
Bağlam bir dosya koleksiyonu değildir.
Bir bilgi havuzuna erişmek, kurumun bağlamını anlamakla aynı şey değildir. Aynı konuya ilişkin farklı kayıtlar farklı tarihlerde, farklı amaçlarla ve farklı yetkiler altında oluşmuş olabilir. Sistemin hangi kaynağın hangi görev için geçerli olduğunu ayırt etmesi gerekir.
Bu nedenle bağlam tasarımı; bilginin kaynağını, güncelliğini, ilişkilerini ve kullanım sınırlarını birlikte ele alır. Kurumsal bilgi, iş akışından bağımsız bir arşiv olarak düşünülmemelidir.
Örnek: bir talebi işlemeye hazırlanmak.
Bir çalışan bir kaydın güncellenmesini istediğinde yalnızca talep metni yeterli olmayabilir. İlgili kaydın son durumu, geçerli iş kuralı, işlem yetkisi ve beklenen sonuç birlikte değerlendirilmelidir.
Bu kavramsal senaryoda ajan, yeterli bağlam bulamadığında eksik bilgiyi üretmek yerine tanımlı sorumluya veya kaynak sisteme yönelmelidir. Güvenilir iş yürütme, belirsizliğin görünür kalmasına bağlıdır.
Bağlamın değişmesi normaldir.
İş kayıtları ve kararlar zaman içinde değişir. Bir görevin başlangıcında geçerli olan bilgi, uygulama anında güncel olmayabilir. Bu yüzden bağlam yalnızca bir kez hazırlanıp bırakılan bir girdi değildir.
İşlem öncesi kaynak durumunu kontrol etmek ve işlem sonrası sonucu doğrulamak aynı çalışma zincirinin iki parçasıdır.


Bizimle konuşun